Çocuklarda İlk 5 yaşta astıma dikkat

[yazgüneşi]

Çocuklarda bazen uzun, bazen de kısa sürebilen hırıltılı nefes alıp verme, pek çok anne babayı üzen en büyük nedenler arasında yer alıyor. Bu durum, kimsenin olmasını hiç istemediği astımı düşündürse de, çocuklarda hırıltılı nefes alıp vermenin aslında birçok nedeni var. Alman Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Çiğdem Serttürk çoğu zaman anne babaları çaresiz bırakan hırıltılı nefes alıp vermenin nedenlerini anlatıyor.

Bronşlarda daralma olabilir

“Çocuklarda bronş daralmasına akciğerin bir bölümünü yada tüm bronşları ilgilendiren daralmalar hırıltı yapabilir. Bu neden, genellikle bronşun içinden kaynaklanan mikrobik olan yada olmayan iltihabi nedenlerdir. Bunların başında çocuklarda en sık 6 ay ile 3 yaş arasında görülen bronşiolit gelir. Küçük çaplı bronşların sıklıkla virüsler tarafından iltihabıdır. Bu çocuklarda önce virüsün yaptığı üst solunum yolu enfeksiyonu olan nezle ve grip bulguları görülür arkasından sıkışarak hırıltılı nefes alıp vermeleri gözlenir. Ancak bazı çocuklarda yadsınmayacak oranda ailesel bir alerjik hastalık yatkınlığı da olabilir. Erken çocukluk döneminde bu saptanamayabilir.

İlk 5 yaşta astıma dikkat!

Gözden uzak tutulmaması gereken bir ayrıntı, yapılan çalışmalarda astımın ilk bulgusunun yüzde 70 oranında ilk 5 yaşta başladığıdır. Yani bu geçirilen bronşiolit astımın ilk atağı da olabilir. Yineleyen bronşiolit tablosu bu 3 neden açısından riskin olduğunu gösterir. Ancak yineleyen bronşiolit veya hırıltılı solunum yakınmasının olduğu durumlarda bu 3 ana neden yanında kistik fibrozis gibi doğuştan gelen akciğer hastalıkları, doğumsal akciğer anomalileri, mideden yemek borusuna oradan da akciğere olan kaçakların olduğu (gastroözafageal reflü) diğer bir çok hastalık da ayırt edilmelidir.

Yineleyen hırıltılar önemli

Geç çocukluk döneminde ise özellikle 3 yaş üstündeki çocuklar için basit bronşolit oldukça az oranda görülür. Bu nedenle yineleyen hırıltılı nefes alma, bronşiolit yada bronşit durumunda bu yaş grubunda mutlaka astım ilk düşünülmelidir. Hele bu ataklar sırasında kullanılan bronş genişletici ilaçlar fayda ediyorsa bu ihtimal daha da artar. Ancak yinede bağışıklık sistemi eksiklikleri, gastroözafageal reflü (mideden yemek borusuna asit vb kaçağı), fıstık, kalem kapağı gibi yabancı maddelerin bronşlara kaçırılması gibi durumlar da akla getirilmelidir. Bazen bu hastalarda bronşlarda kitle, dışarıdan bası ile daralmalara da hırıltı nedeni olabilir.

Her hırıltı astım anlamına gelmez

Astım yüksek oranda 5 yaş altında başlamasına rağmen, hastalığın astım olup olmadığına çocuğun bulgularının niteliği, tekrar durumu ve tedavi yanıtı gibi klinik bulgularla, benzer hastalık yapan nedenlere ait laboratuar testleri yapıldıktan sonra karar verilmelidir. Bazen 6 aylık bir çocukta geçirilmiş bir bronşiolit 1-3 ay süren bronş aşırı duyarlılığı yaparken, bazen de 8 yaşında bir çocuk da mikoplazma dediğimiz enfeksiyon etkenleri astım benzeri bulgulara neden olabilir. Bu nedenle her hırıltılı nefes alıp verme astım anlamına gelmez. Ancak problemin devam veya yineleme gösterdiği durumda bir çocuk alerji yada çocuk solunum uzmanının bulunduğu merkeze başvurulması şiddetle önerilir